vrijdag 27 april 2012

Hersenontsteking en hersenvliesontsteking


Hersenvliesontstekingen en hersenontstekingen kunnen worden veroorzaakt door virale of bacteriële infecties. Wanneer de hersenen of het hersenvlies ontstoken is, kan dit levensbedreigende gevolgen met zich meebrengen.

Hersenvliesontsteking en hersenontsteking

De hersenvliesontsteking (meningitis genaamd) en de hersenontsteking (encephalitis) worden veroorzaakt door een virale of een bacteriële infectie. Hieronder leest u de verschillen tussen de virale en de bacteriële infecties.

Virale hersenvliesontsteking en hersenontsteking

Hersenvliesontsteking (meningitis)

De meningitis (de hersenvliesontsteking) kan ontstaan door een virus. De virussen die hersenvliesontsteking veroorzaken kunnen zich via de lucht of het maag-darmkanaal verplaatsen. De symptomen van virale meningitis zijn:
  • De patiënt voelt zich plotseling ziek
  • Hoofdpijn
  • Koorts
  • Misselijkheid
  • Braken (braken komt niet bij alle patiënten voor).
  • Nekstijfheid (in de volksmond: nekkramp).
De nekkramp wordt doorgaans veroorzaakt door de bacteriële infectie, maar wordt ook gezien bij de virale infectie. De symptomen die genoemd zijn, komen regelmatig overeen met een zware griep. De nekstijfheid zal griep uitsluiten, de nekkramp komt namelijk nooit bij griep voor. Wanneer iemand last heeft van nekstijfheid of nekkramp zal er plotseling kramp optreden in de nek zodat het hoofd in een achterovergebogen stand komt te staan.
In vroegere tijden veroorzaakte vooral de ziekte polio voor een hersenvliesontsteking, maar dankzij de invoering van de DKTP-vaccinatie is polio bijna geheel uitgeroeid. De DKTP-vaccinatie wordt vandaag de dag aan elke zuigeling gegeven. Wanneer bij een patiënt met hersenvliesontsteking toch polio de oorzaak blijkt te zijn, kan dit nare gevolgen met zich meebrengen.
Wanneer de meningitis door andere virussen veroorzaakt wordt, is het meestal goedaardig en loopt het doorgaans goed af. De verschijnselen van de hersenvliesontsteking horen binnen enkele dagen te verdwijnen, waarbij de patiënt geen restverschijnselen over zal houden. De behandeling van virale meningitis is doorgaans bedrust en een symptomatische behandeling (de symptomen zullen behandeld worden).

Hersenontsteking (encephalitis)

In enkele gevallen zal er een hersenontsteking (encephalitis) ontwikkeld worden. Dit is vaak goed te herkennen, omdat de symptomen ineens in ernst toenemen. Ook treden er stuipen (convulsies) op en een daling van het bewustzijn. In een klein aantal gevallen zal de daling van het bewustzijn leiden tot een coma. Bij een hersenontsteking worden verschillende delen van het hersenweefsel aangetast, wat zich uit in uitvalsverschijnselen. Welke uitvalsverschijnselen er optreden is afhankelijk van de lokatie van de ontsteking in de hersenen.
De behandeling van virale hersenontsteking is veel intensiever dan de behandeling van hersenvliesontsteking. De patiënt zal voortdurend gecontroleerd worden op de vitale functies. Soms is er ook een behandeling nodig van stoornissen die door de encephalitis veroorzaakt worden. Bij iemand met hersenontsteking zijn neurologische en psychische restverschijnselen niet vreemd. De periode waarin de patiënt herstelt kan meerdere jaren duren en hij zal vaak nooit volledig herstellen.

Bacteriële hersenvliesontsteking en hersenontsteking.

Bacteriële hersenvliesontsteking

De bacteriële hersenvliesontsteking (bacteriële meningitis) wordt ook wel nekkramp genoemd. Deze aandoening is een ziektebeeld dat in beperkte mate epidemieën veroorzaakt. Dit wil zeggen dat er perioden zijn dat bacteriële hersenvliesontsteking vaker geconstateerd wordt dan in andere perioden. Regelmatig komen zeer jonge kinderen te overlijden aan de gevolgen van nekkramp, iets wat vaak resulteert in paniek in de omgeving. De meningokokkenbacterie wordt het gezien als de grootste veroorzaker van bacteriële meningitis. Deze vorm van hersenvliesontsteking wordt ook wel meningokokkenmeningitis genoemd.
De bacteriële hersenvliesontsteking heeft een zeer korte incubatietijd. Tussen het moment van besmetting en het moment waarop de eerste symptomen kenbaar zijn, zit vaak niet meer dan drie dagen. De ziekte is acuut en heeft vaak dezelfde verschijnselen als de virale meningitis. Ook kunnen er convulsies (stuipen) aanwezig zijn en is er sprake van een verminderd bewustzijn.
Tijdelijke of blijvende uitvalsverschijnselen bij bacteriële hersenvliesontsteking worden veroorzaakt door een (hoge) druk op de hersenzenuwen. Deze uitvalsverschijnselen kunnen voorkomen in de volgende vormen:
  • Oogspierverlamming
  • Doofheid
  • Facialisparese (verlamming van de aangezichtsspieren).
Op het moment dat er het vermoeden bestaat dat de (meestal) jonge patiënt lijdt aan bacteriële meningitis, moet dit onderzocht worden. Om te kijken of het echt gaat om bacteriële hersenvliesontsteking, haalt men wat vocht uit het ruggenmerg vandaan middels een ruggenprik. Als de bacterie in het ruggenmergvocht voorkomt, lijdt de patiënt aan bacteriële meningitis.
De behandeling bestaat vaak uit toediening van penicilline waardoor de symptomen snel verdwijnen. Als de behandeling op tijd wordt gestart, geneest de patiënt in bijna alle gevallen zonder restverschijnselen.

Meningokokkensepsis

In zeer ernstige gevallen treedt er een (meestal) dodelijke complicatie op. Dit is de meningokokkensepsis, wat inhoudt dat de bacterie ook in de bloedbaan terecht komt. Symptomen van de meningokokkensepsis zijn:
  • Koorts
  • Sufheid
  • Kleine bloedingen in huid en bijnieren
  • Schok (niet bij elke patiënt aanwezig).
Naast het feit dat de infectie bestreden wordt tijdens de behandeling, zal bij meningokokkensepsis ook de shock bestreden moeten worden. Om de shock te behandelen krijgt de patiënt corticosteroïden. Complicaties die kunnen optreden naar aanleiding van meningokokkensepsis zijn:
  • Een waterhoofd (hydrocephalus)
  • Doofheid
  • Achterlijkheid.
Deze complicaties treden vooral op bij zeer jonge kinderen van wie de natuurlijke weerstand veel zwakker is. Er bestaan vaccinaties tegen diverse groepen meningokokken, maar in Nederland wordt dat tot op de dag van vandaag nog niet gezien als een standaardvaccinatie.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten